Medprevent, dat werkt gezonder!

Liveblog Week van de RI&E

Welkom op ons liveblog!

Nieuw: ons liveblog! In het kader van de Week van de RI&E introduceren we een liveblog over de Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E). Houd ons blog in de gaten de komende weken!

Je bent ondernemer of preventiemedewerker en wilt natuurlijk een veilige en gezonde arbeidsplaats voor iedereen. Maar hoe doe je dit en waar begin je? De komende weken zullen onze veiligheidskundige en arbeidshygiënisten jullie meenemen in de route naar de RI&E door de ogen van arbodienst Medprevent. Dit in aanloop naar de Week van de RI&E die gepland staat van 20 – 24 juni 2022 waarin wij tevens kortingsacties bieden om jullie organisatie veiliger en gezonder te maken!

23 mei 2022 Week 1 – Weet waar je aan begint?!

Iedere organisatie wil natuurlijk ongevallen voorkomen en verzuim zo laag mogelijk houden. Veilig en gezond kunnen werken is dan ook erg belangrijk om deze doelen te kunnen realiseren. Iedere werkgever is dan ook via de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) verplicht om een arbobeleid te voeren dat zo veel mogelijk gericht is op de veiligheid en gezondheid voor medewerkers, oftewel optimale arbeidsomstandigheden. Eén van de onderdelen van het arbobeleid is het inventariseren van de arbeidsrisico’s middels een Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E). Wil je immers ongevallen en verzuim voorkomen, dan moet je eerst weten waar eventuele gevaren op de loer liggen of welke beleidsmatige zaken nog niet (voldoende) geregeld zijn.

Maar hoe kom je tot een RI&E? Het klinkt simpel maar om tot een goede, actuele en volledige RI&E te komen is het belangrijk om stap voor stap te werken en keuzes te maken. Hieronder zullen we je de komende weken op weg helpen.

27 mei 2022 Week 2 – Een goede voorbereiding is het halve werk

Stap 1: Wie?

De belangrijkste stap om te komen tot de RI&E is het bepalen wie de RI&E gaat uitvoeren. Doe je het zelf, besteed je dit uit of maak je er een combi van? In principe zijn alle drie manieren goed, maar toch gaat het hier vaak al fout:

  • Ga je de RI&E zelf uitvoeren, zorg er dan voor dat je voldoende kennis hebt over de Arbowet en over voldoende tijd beschikt om de RI&E uit te kunnen voeren. Blijf objectief en voorkom bedrijfsblindheid;
  • Laat je de RI&E uitvoeren door een externe partij, zorg er dan voor dat je duidelijke afspraken maakt over je verwachtingen en welke eisen je stelt aan de deskundigheid van de uitvoerder;
  • Wil je op weg geholpen worden en tegelijkertijd ondersteunt worden door een deskundige, dan is de beste keuze om samen te werken. Je ontvangt in dat geval een training en hulpmiddelen om tot een volledige en betrouwbare RI&E te komen. Zo blijven kosten en tijd beheerst.

Stap 2: Hoe?

Om tot een RI&E te komen is een goede en uitgebreide methode vereist. Een belangrijk onderdeel hiervan is het instrument waarmee de RI&E uitgevoerd gaat worden. De meeste instrumenten zijn in de vorm van een vragenlijst/checklist, zoals bijvoorbeeld een branche RI&E. Dit zijn vaak instrumenten die door jouw branchevereniging gemaakt zijn. Dit helpt je op weg met het beoordelen van alle onderwerpen die verplicht zijn. Zo dient er gekeken te worden naar arbozorg binnen de organisatie, Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA), bedrijfshulpverlening (BHV), persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM), inrichting van arbeidsplaatsen, fysieke belasting, fysische factoren, gevaarlijke stoffen en biologische agentia. Zorg ervoor dat je een instrument kiest dat volledig aansluit op al jouw bedrijfsactiviteiten.

Naast het instrument is het belangrijk om te bepalen wie je bij de RI&E betrekt en op welke manier. Eén van de belangrijkste bronnen van informatie zijn natuurlijk de medewerkers. Zij kunnen je vertellen wat goed gaat, beter kan of wat er binnen een team speelt. Hoe je medewerkers betrekt, stel je tevens vast bij de methode, oftewel werkwijze. Dit kan bijvoorbeeld door het afnemen van interviews, anonieme vragenlijsten of door een brainstormsessie over mogelijke risico’s.  

Informeer eens vrijblijvend bij je arbodienst/kerndeskundige welke werkwijze het beste bij jouw organisatie past. Hieronder een kort overzicht van de mogelijkheden, instrumenten en de voor- en nadelen:

Let op! Is er binnen je organisatie een Personeelsvertegenwoordiging (PVT) of Ondernemingsraad (OR) actief? Zorg er dan voor dat ze betrokken zijn bij de bepaling wie de RI&E uitvoert en op welke manier. Zij hebben namelijk instemmingsrecht over het tijdstip of de periode waarin de RI&E wordt uitgevoerd, de keuze voor het RI&E-instrument, de keuze voor de arbodienst of -deskundige die de toetsing verricht, de werknemer of externe persoon die is aangesteld voor het opstellen en de vaststelling van het plan van aanpak.

2 juni 2022 Week 3 – En dan kunnen we beginnen!

Stap 3: Creëer draagvlak

Zoals in stap 2 al is aangegeven, zijn medewerkers één van de belangrijke bronnen van informatie bij het in kaart brengen van de risico’s in je organisatie. Zorg er dan ook voor dat medewerkers op de hoogte gesteld worden dat er een RI&E binnen de organisatie uitgevoerd gaat worden en op welke manier. Geef aan hoe zij hun steentje bij kunnen dragen: door bijvoorbeeld de (anonieme) vragenlijst in te vullen of door hun werkplek/werkzaamheden te laten zien aan degene die de RI&E uitvoert.

Omdat veel medewerkers vaak niet op de hoogte zijn wat een RI&E inhoudt, is het belangrijk om uit te leggen wat het nut en noodzaak hiervan is. Een RI&E biedt vele voordelen zoals:

Stap 4. Inventariseer

En dan eindelijk kunnen we beginnen! Vul de vragenlijst in en betrek hierbij dus je collega’s (stap 3). Loop een ronde langs alle werkplekken en maak foto’s van de tekortkomingen/bijzonderheden die je tegenkomt. Beeldmateriaal zorgt voor verduidelijking van risico’s en zorgt voor een betere bewustwording. Vergeet niet om signalen op het gebied van Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA) mee te nemen. Dit kan door een anonieme vragenlijst uit te zetten onder alle aanwezigen die onder andere ingaat op werkdruk en ongewenst gedrag. Zorg ervoor dat je duidelijk maakt hoe deze gegevens meegenomen worden in de RI&E.

De RI&E is een globale inventarisatie van arbeidsrisico’s. Kom je tijdens de inventarisatie bepaalde onderwerpen tegen waarbij nadere inventarisatie vereist is, dan is een verdiepingsslag nodig. Dit is bijvoorbeeld bij het werken met gevaarlijke stoffen: met het constateren van het feit dat er sprake is van blootstelling aan gevaarlijke stoffen, is er nog geen complete inventarisatie. Omdat het te ver gaat om daar binnen de RI&E op in te gaan, wordt er dan vaak gekozen voor de vorm van een aparte, verdiepende RI&E op een specifiek onderwerp. Daarin wordt dieper ingegaan op vragen zoals: aan welke stoffen worden werknemers blootgesteld? Hoe vaak, wanneer en wie precies?

In het Arbobesluit zijn voor verschillende onderwerpen ‘nadere RI&E-verplichtingen’ opgenomen. Daaruit volgt een lijst van onderwerpen waarvoor in de praktijk vaak een verdiepingsslag nodig is (zie het schema hieronder).



9 juni 2022 Week 4 – Evalueer je risico’s en maak een plan

Stap 5. Evalueer en prioriteer

Vergelijk alle risico’s en rangschik deze van groot naar klein. Evalueer per risico welke functies/medewerkers met het risico te maken hebben, hoe vaak en hoe groot de gevolgen zouden kunnen zijn als het misgaat. Houd er rekening mee dat risico’s per locatie of bedrijfsonderdeel kunnen verschillen. Hierbij maak je gebruik van een risicoberekeningsmethode met vaak de volgende formule als basis: Risico = Kans x Effect. Door te werken met herkenbare kleuren, zoals rood voor hoge risico’s en groen voor lage risico’s, maak je in één oogopslag duidelijk waar prioriteit aan gegeven moet worden.

Stap 6. Plan van Aanpak

Leg vast met welke maatregelen de risico’s beheerst kunnen worden. Hierbij is het belangrijk om een arbocatalogus te raadplegen, omdat de maatregelen conform de arbeidshygiënische strategie bepaald moeten worden. Dit is een hiërarchisch stelsel van beheersmaatregelen voor risico’s waarbij getracht wordt risico’s zoveel mogelijk bij de bron te bestrijden. Bepaal ook wie de maatregelen gaat nemen en binnen welke termijn. Houd hierbij rekening met een realistische planning, maar houd natuurlijk rekening met de hoogte van het risico. Begin zoveel mogelijk met de hoge risico’s.

16 juni 2022 Week 5 – We zijn er bijna!

Stap 7. Toetsen

Laat de RI&E (inclusief Plan van Aanpak) toetsen door een gecertificeerde arbodienst of kerndeskundige. Het is mogelijk dat je naar aanleiding van dit deskundige advies de RI&E nog moet aanpassen. Wie de RI&E toetst, is afhankelijk van het arbodienstverleningscontract dat je hebt. Elke organisatie moet zo’n contract hebben. Werk je met minder dan 25 medewerkers? Dan kan het zijn dat de RI&E niet getoetst hoeft te worden. Raadpleeg hiervoor onderstaande afbeelding en kijk op: www.rie.nl.

Stap 8. Bespreken

Heb je een ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (PVT), dan is dit het moment om instemming aan te gaan vragen. Nadat deze akkoord zijn, kan de RI&E gepresenteerd worden aan alle medewerkers. Zo worden zij op de hoogte gebracht van de risico’s en de maatregelen die hiertegen worden getroffen. Verstrek daarnaast een kopie van de RI&E aan de werkgever van inleenkrachten, zoals het uitzendbureau waarmee je samenwerkt.

Je kunt de RI&E op allerlei manieren onder de aandacht van je personeel brengen. De meest praktische vorm is door kort de uitkomsten te presenteren, bijvoorbeeld tijdens een werkoverleg. Zoom tijdens dit overleg in op de specifieke risico’s van iedere afdeling. Dit spreekt het meeste aan. Nog belangrijker is aan te geven hoe jullie hier samen kunnen gaan werken naar verbetering van de arbeidsomstandigheden. Veilig en gezond werken doen je namelijk SAMEN!

23 juni 2022 Week 6 – Aan de slag! De laatste stappen naar een actuele RI&E 

Stap 9. Aan de slag!

Nu ben je klaar om aan de slag te gaan met het Plan van Aanpak. Breng de voorgestelde maatregelen tot uitvoer en leg de opvolging hiervan vast in het Plan van Aanpak. Zorg ervoor dat de preventiemedewerker nauw betrokken blijft en schakel waar nodig externe ondersteuning in. Werk samen en voorkom dat de RI&E en het Plan van Aanpak alleen bij de preventiemedewerker komen te liggen. Betrek medewerkers en zorg voor eigenaarschap!

In het plan van aanpak is aangegeven wie wát gaat doen en binnen welke termijn. Je maakt zo’n plan niet voor niets, dus aan de slag ermee!

Stap 10. Evalueer en stel bij

Als je eenmaal een RI&E hebt, houd deze dan actueel! Veranderingen of gebeurtenissen in de organisatie kunnen leiden tot nieuwe inzichten over de risico’s in de organisatie of de prioriteiten. In dergelijke situaties is het noodzakelijk de RI&E bij te gaan stellen. Ook als nieuwe oplossingen beschikbaar komen op het gebied van de techniek, bedrijfsgezondheidszorg, ergonomie of arbeids- en bedrijfskunde, of nieuwe ontwikkelingen in de wetgeving, moet de RI&E daarop worden aangepast. Het advies is dan ook om de RI&E regelmatig (halfjaarlijks) door te nemen en kritisch te kijken of er aanpassingen nodig zijn. Er is geen echte houdbaarheidsdatum vastgelegd in de Arbowet (artikel 5), maar het advies vanuit meerdere certificeringen (o.a. VCA, ISO 9001) is om na drie jaar de gehele RI&E te vernieuwen. Op deze wijze blijft de RI&E actueel en houd je grip op eventuele risico’s!

24 juni 2022 Einde liveblog  

Vandaag is de laatste dag van de Week van de RI&E. Daarmee eindigt het liveblog met stappen van onze veiligheidskundigen in onze route naar een RI&E. Lees de stappen gerust nog eens door; de pagina blijft live.  

Wil je starten met de RI&E, maar word je toch liever professioneel op weg geholpen? Onze veiligheidskundigen staan voor je klaar! Volg een training Preventiemedewerker om zelf aan de slag te gaan of vraag hieronder vrijblijvend informatie aan over het uitvoeren van de RI&E door arbodienst Medprevent.  

Meer informatie RI&E

Vul hier uw contactgegevens in en wij zullen zo snel mogelijk contact met u opnemen!
 

Medprevent nieuwsbrief Blijf op de hoogte van onze dienstverlening!

Meld u nu aan voor onze nieuwsbrief gericht op veiligheid en gezondheid en blijf volledig op de hoogte!

“Apenheul zet zich in voor apen en hun leefgebieden over de hele wereld. Binnen de poorten van Apenheul is Medprevent al jaren onze innovatieve partner in het zorgen voor een veilige plek voor dieren, bezoekers en medewerkers. Ze doen wat ze beloven!”

Apenheul